sikca-sorulan-sorular

Aşağıdaki başlıklar, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın 2026 Mart dönemi için yayımladığı sıkça sorulan sorular listesinden derlenmiş, sadeleştirilerek yeniden yazılmıştır. Bağlayıcı olan resmî metindir: ÜAK — 2026 Mart Dönemi Sıkça Sorulan Sorular (PDF)

Başvuru ve DBS

Bütün eserlerimi sisteme yüklemem gerekiyor mu?

Evet. Beyan ettiğiniz her eserin Doçentlik Bilgi Sistemi'ne yüklenmesi zorunludur.

Başvuruyu bitirmeden puanımı görebilir miyim?

Evet. Beyannamenizi doldurup DBS üzerinden puan hesabı yaptırabilir, sonra sonlandırabilirsiniz.

"Başvuruyu Sonlandır" dedikten sonra düzeltme yapabilir miyim?

Hayır. Sonlandırma işleminden sonra sistemde hiçbir ekleme, çıkarma veya düzeltme yapılamaz. Bu yüzden sonlandırmadan önce girdiğiniz bütün bilgi ve belgeleri tek tek kontrol edin.

Son başvuru tarihinden sonra bir hata fark ettim, ne yapabilirim?

Bilgilerin doğru girilmesi sorumluluğu adaya aittir. Tek seçeneğiniz, ilk 10 gün içinde başvuruyu DBS üzerinden geri çekmektir. Aksi hâlde süreç mevcut bilgilerle devam eder.

Başvurumu nasıl geri çekerim?

Yalnızca DBS üzerinden, elektronik ortamda. Son başvuru tarihinden sonraki 10 gün içinde yapılabilir. Sistem dışı yollarla iletilen geri çekme talepleri kabul edilmiyor.

Sonuçlanmamış başvurum varken yeni döneme başvurabilir miyim?

Hayır.

Başvuru ücreti

Ücret ne kadar, nasıl ödeniyor?

2026 Mart dönemi başvuru ücreti 7.910,86 TL. Ödeme yalnızca 31 Mart 2026, saat 17.30'a kadar, DBS'nin başvuru tamamlama ekranından kredi kartı veya banka kartıyla yapılıyor. Banka şubesinden ya da ATM'den ödeme kabul edilmiyor.

Ücreti yatırmazsam ne olur?

Başvurunuz tamamlanmamış sayılır; sisteme girdiğiniz bütün bilgiler geçersiz olur ve işleme alınmaz.

Ücret iadesi var mı?

Yok. Başvurusunu süresinde yapamayan, geri çeken, başvurusu geçersiz sayılan veya iptal edilen adaylara; ayrıca gereksiz yere ya da mükerrer ödeme yapanlara iade veya devir yapılmıyor. Ödemenin doğruluğu adayın sorumluluğunda.

Yabancı dil

Dil belgemin geçerlilik süresi ne kadar?

YÖK ve ÖSYM'nin yaptığı merkezî sınavlarda süre sınırı yok. Eşdeğerliği kabul edilen uluslararası sınavlarda süre, belge üzerinde yazan tarihe göre belirleniyor; ancak her hâlükârda sınav tarihinden itibaren beş yılı aşamıyor.

TOEFL kaç yıl geçerli?

İki yıl. Üniversitelerarası Kurul'un 10.02.2016 tarihli kararı bu yönde. Gerekçesi teknik: ETS, TOEFL IBT doğrulama merkezindeki kayıtları iki yıl sonra imha ettiği için belgenin gerçekliği doğrulanamıyor.

Doktora giriş sınavı sonucumu kullanabilir miyim?

Hayır. ÖSYM'nin "Doktora/Sanatta Yeterlik Merkezi Yabancı Dil Sınavı" sonuçları, doktoraya başlangıç seviyesini ölçtüğü için doçentlik başvurusunda kullanılamıyor.

Sınava nerede girmem gerekiyor?

Eşdeğerliği YÖK tarafından kabul edilen uluslararası sınavlar Türkiye'de yapılıyorsa, yalnızca devlet üniversitelerine ait binalarda girilmiş olması şart.

Sınava yurt dışında girdim, ne göndermem gerekiyor?

Sınav tarihini de kapsayacak şekilde, o ülkede sınav öncesinde en az altı ay ikamet ettiğinizi kanıtlamanız gerekiyor. Bunun için Emniyet Genel Müdürlüğü'nden alacağınız yurt dışı giriş-çıkış belgesi ile o ülkenin yetkili makamlarından aldığınız ikamet belgesinin Türkçe tercümesi isteniyor. TOEFL, IBT ve PTE Academic dışındaki sınavlarda belgenin aslı da süresi içinde ÜAK'a gönderilmeli.

Yayınlar ve dergiler

"Yayımlanmış makale" tam olarak ne demek?

Başvuru tarihi itibarıyla bütün yayım süreçleri tamamlanmış, yayıncının artık üzerinde değişiklik yapamayacağı özgün çalışma. Elektronik ortamda erişilebilir olsa bile "online published", "early access", "early view", "available online", "in progress", "gelecek sayılar" gibi ibareler taşıyan çalışmalar yayımlanmış sayılmıyor. Başvuru tarihinden sonra yayımlanacağı belirtilen eserler de beyannamede kullanılamıyor.

DOI numarası almış olmam yeterli mi?

Hayır. DOI tek başına yeterli değil; yayının aynı zamanda yayım süreçlerini tamamlamış olması gerekiyor.

Hangi dergiler beyannamede kullanılamaz?

YÖK Genel Kurulu'nun 30.12.2021 tarihli kararına göre yağmacı/şaibeli sayılan dergilerdeki makaleler, yayın tarihine bakılmaksızın özgeçmişe eklenebilir ama beyannamede kullanılamaz. Karara göre:

• Web of Science'ta Q1, Q2, Q3 dergiler — ücret alsın almasın — yağmacı sayılmıyor.
• Q4 dergiler, editöryal veya basım sürecinde ücret almıyorsa yağmacı sayılmıyor.
• Ücret alan Q4 dergiler ancak şu koşulla kabul ediliyor: yalnızca ilgili bilim alanı mensuplarının üye olabildiği bir branş derneğinin, üniversitenin, enstitünün veya bilimsel bir kurumun yayın organı olmak; 2010 öncesinden beri yayımlanıyor olmak; abone usulüyle çalışmak.
• Bu koşulları taşımayan Q4 dergiler yağmacı/şaibeli kabul ediliyor.

DergiPark'taki her dergi TR Dizin kapsamında mı?

Hayır. DergiPark'ta hem TR Dizin kapsamındaki hem de kapsam dışı dergiler var. Güncel listeyi ULAKBİM TR Dizin dergi listesinden kontrol edin.

Türk üniversitelerinin TR Dizin'deki dergileri ulusal hakemli sayılır mı?

Evet.

Dergi sonradan dizinden çıkarsa ne olur?

Geçerli olan, makalenin yayımlandığı tarihteki dizin durumudur. Başvurudan sonra derginin dizinden çıkarılması, sayının askıya alınması veya çeyreklik diliminin değişmesi hâlinde aday sorumlu tutulmuyor.

Puanlama kuralları

Bir çalışmayı birden fazla bölümde puanlayabilir miyim?

Hayır. Her çalışma yalnızca bir bölümde puanlandırılıyor. Birden fazla bölüme girebilecek bir çalışmanın hangisinde puanlanacağını başvuru sırasında siz seçiyorsunuz; sonlandırma işleminden sonra değişiklik talebi kabul edilmiyor. Aynı kural, önce bildiri olarak sunulup sonra makale olarak yayımlanan çalışmalar için de geçerli.

Bir istisna var: bir yayına yapılan atıflar, o yayının kendisi hangi bölümde puanlanırsa puanlansın, ayrıca "Atıf" bölümünde puanlanıyor.

Atıf puanı nasıl hesaplanıyor?

Bir eseriniz, atıf yapan tek bir yayında kaç kez anılırsa anılsın bir atıf sayılıyor. Farklı bir yayında yapılan atıf ayrıca puanlanıyor. Atıf puanı yazar sayısına bölünmüyor.

Doktoradan önce yayımlanmış ama tezimden üretilmemiş bir yayınım var, ne olacak?

Hangi kategoriye giriyorsa orada puanlanıyor, ancak 90 puanlık doktora sonrası şartına dahil edilmiyor. Bu yayına yapılan atıflardan da yararlanabiliyorsunuz.

Puan Cetveli'nde bu ayrım otomatik: eseri eklerken "Doktora sonrası" kutusunu işaretlemezseniz puan toplama girer, 90 puanlık alt hesaba girmez.

Kitap ve makale puanları yazar sayısına bölünüyor mu?

Bölüşüm kuralı her temel alanda farklı; kendi tablonuza bakmanız gerekiyor. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler temel alanında (Tablo 11) tek yazarlı yayınlarda yazar tam puan alıyor, çok yazarlı yayınlarda puan yazarlar arasında eşit bölünüyor.

Başlıca yazar şartını sağlıyor muyum?

Başlıca yazar tanımı temel alanlara göre değişiyor; başvurduğunuz alanın şartlarına bakmanız gerekiyor.

Bildiriler ve bilimsel toplantılar

Bildiri puanı yazar sayısına bölünüyor mu?

Evet, sözlü bildiri puanı toplam yazar sayısına eşit olarak bölünüyor.

Bildiriyi mutlaka ben mi sunmalıyım?

Hayır. Bildirinin sunulmuş olması esas; yazarlardan herhangi biri sunabilir. Katılım belgesi de yazarlardan herhangi birinin adına olabilir.

Çevrimiçi kongreler sayılıyor mu?

Evet. E-kongre, e-sempozyum, e-konser, e-sergi gibi sanal ortamda yapılan faaliyetler, tam metni veya özeti matbu ya da elektronik olarak bildiri kitapçığında yayımlanmışsa geçerli eser sayılıyor.

Katılım belgesi yüklemek zorunlu mu?

15 Aralık 2016 ve sonrasındaki konferanslar için zorunlu, öncesi için değil. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen illerden başvuranlar için ayrı bir düzenleme var: katılım belgesi yerine, mazereti anlatan imzalı dilekçe ile düzenleyiciden alınan katılım yazısı tek nüsha hâlinde birleştirilip yükleniyor.

Düzenleme komitesi şartı için nasıl bir belge gerekiyor?

Düzenleme komitesinde akademisyenlerin de yer aldığını gösteren bir belgenin başvuruya yüklenmesi yeterli.

Kitap, editörlük ve projeler

Kitap çevirisi kitap bölümü sayılır mı?

Hayır. Çeviriler bu kapsamda değerlendirilmiyor.

Editörlük için belge yüklemem gerekiyor mu?

Hayır. Editörlüğünü yaptığınız yayına ilişkin bilgileri eksiksiz girmeniz yeterli.

BAP ve TÜBİTAK projeleri puanlanıyor mu?

Evet. Başarıyla tamamlanmış BAP projesinde yürütücü olmak 3 puan (tez ve uzmanlık projeleri hariç). TÜBİTAK ve AB Çerçeve projelerinde koordinatör/yürütücü 15, araştırmacı 10, danışman 5 puan alıyor.

Ders verme

Üniversite dışında çalışıyorum, ders verme şartını nasıl sağlarım?

Bir devlet veya vakıf üniversitesinde görevlendirmeyle ders vermeniz hâlinde şart sağlanabiliyor. Çalıştığınız kurumdaki faaliyetler bu kapsamda sayılmıyor.

Hazırlık sınıfında verdiğim dersler sayılır mı?

Yükseköğretim kurumunun görevlendirmesiyle ve alanınızla ilgili olmak kaydıyla, yükseköğretim kurumlarında verilen dersler eğitim-öğretim faaliyeti kapsamında değerlendiriliyor.

Sağlık Bakanlığı hastanesinde uzman veya başasistan olarak çalışmak yeterli mi?

Hayır.

Ders belgemi kime onaylatmalıyım?

Fakülte dekanlığına veya enstitü müdürlüğüne.

Tez danışmanlığı

Devam eden tezlerden puan alabilir miyim?

Hayır, tezin tamamlanmış olması gerekiyor. Devam eden ve başvuru dönemi içinde YÖK Tez Merkezi'ne girmesi mümkün olmayan tezler, DBS'de "Yönetilen Tezler" bölümünden bilgi amaçlı eklenebiliyor.

Tamamlanan tezden puan alabilmek için ne yapmalıyım?

Tezin YÖK tez numarası alıp almadığını takip etmeniz, gerekirse YÖK Tez Merkezi'ne başvurarak numara alınmasını sağlamanız gerekiyor.

Öğrenim bilgileri ve denklik

Mezuniyet bilgim sistemde görünmüyor, ne yapmalıyım?

Hangi kuruma başvuracağınız derecenize göre değişiyor:

• Yurt içi tıpta/diş hekimliğinde/eczacılıkta uzmanlık dışındaki bütün dereceler için üniversitenizle görüşüp YÖKSİS'e eklenmesini sağlayın.
• Yurt içi uzmanlık bilgileri için Sağlık Bakanlığı ile görüşün; tescil bilginizin doktor bilgi bankasında bulunması gerekiyor.
• Yurt dışı ön lisans/lisans/yüksek lisans denklikleri için YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı.
• Yurt dışı doktora/sanatta yeterlik denklikleri için ÜAK Denklik Birimi.

Hangi durumlarda bilgiyi kendim girebilirim?

Yurt dışı tıpta uzmanlık, yan dal uzmanlık, diş hekimliğinde ve eczacılıkta uzmanlık mezunları; 1996 ve öncesi yurt dışı ön lisans/lisans/yüksek lisans denkliği alanlar; 1987 öncesi yurt içi mezunları bilgilerini kendileri girip diplomalarını yükleyebiliyor.

Kimlik bilgilerim başvurudan sonra değişti.

Üniversite personeliyseniz kurumunuzun personel dairesine başvurup MERNİS bilgilerinizin düzeltilmesini sağlayın. Değilseniz durumunuzu dbsdestek@yok.gov.tr adresine yazın.

Mavi kartlıyım, hangi şartlara tabiyim?

T.C. kimlik numarasıyla başvuruyorsanız, Türk vatandaşlarına uygulanan şartları taşımanız gerekiyor.

Yüksek lisans yapmadan bütünleşik doktora denkliğim var, başvurabilir miyim?

10 Şubat 2021'den önce denklik almışsanız, doğrudan veya bütünleşik doktora yaptığınıza dair üniversiteden alınmış belgeyi, dış temsilcilik ya da noter onaylı sureti ve onaylı Türkçe tercümesiyle birlikte başvuru süresi içinde ÜAK'a göndermeniz gerekiyor. Bu tarihten sonra denklik alanlar için belge istenmiyor; bilgiler sistemden doğrulanıyor.

Sonuç, jüri ve yeniden başvuru

Hangi durumda başarılı sayılıyorum?

Beş üyeli jürilerde en az üç üyenin, üç üyeli jürilerde en az iki üyenin adayı başarılı bulması gerekiyor.

Jüri üyelerine dosya göndermem gerekiyor mu?

Hayır. 2024 Ekim döneminden itibaren, Hukuk ve İlahiyat dahil bütün temel alanlarda adaylar jüri üyelerine herhangi bir bilgi veya belge göndermiyor.

Başarısız oldum, ne zaman tekrar başvurabilirim?

Eser incelemesinde başarısız bulunan adaylar ile etik ihlalde bulunduğuna karar verilen adaylar, başvuru dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabiliyor. Örneğin 2026 Mart döneminde başarısız olan bir aday en erken 2027 Ekim döneminde başvurabilir.

Farklı bir bilim alanından başvursam bekleme süresi düşer mi?

Hayır. Üç dönem bekleme kuralı, aynı veya farklı alan fark etmeksizin uygulanıyor.

"Asgari şartları sağlamamıştır" kararıyla başvurum iptal edildi.

Bu durumda bekleme süresi yok. İptal gerekçesinin gereğini yerine getirerek bir sonraki dönemde aynı alandan yeniden başvurabilirsiniz. Örneğin bazı çalışmalarınız alan dışı bulunduysa, onları kullanmadan yeni çalışmalarla zorunlu şartları sağlayıp başvurabilirsiniz.

Daha önce etik ihlal gerekçesiyle başvurum iptal edildi, o eseri bildirmeli miyim?

Evet. Bildirmemeniz, başlı başına yeni bir etik inceleme gerekçesi oluşturuyor.

Doçentlik unvanı ne zaman veriliyor?

Değerlendirme sonucunda başarılı olan adaya, ÜAK Yönetim Kurulu kararının onayıyla ilgili bilim/sanat alanında doçent unvanı veriliyor ve ayrıca talep gerekmeden doçentlik belgesi düzenleniyor.

Tablo 11'e özgü bir not

---

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve resmî değildir. Bağlayıcı olan, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nın yayımladığı metinlerdir. Son güncelleme: 2026 Mart dönemi.